Czynny żal – sposób na uniknięcie odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe
Zgodnie z art 16 § 1 Kodeksu Karnego Skarbowego nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu.
Czynny żal będzie skuteczny pod warunkiem, że podatnik zawiadomi o popełnieniu czynu zabronionego przed wykryciem wykroczenia lub przestępstwa przez urząd.
Powyższe przepisy oznaczają, że np. nieterminowa wysyłka deklaracji czy zapłata podatku nie musi wiązać się z konsekwencjami ze strony urzędu skarbowego czy celno-skarbowego, pod warunkiem dopełnienia obowiązków oraz zawiadomienie o popełnieniu czynu zabronionego, czyli złożenie tzw. „czynnego żalu”, w którym poinformuje o niedopełnionych obowiązkach.
Czynny żal – w jakich przypadkach ma zastosowanie?
Przypadki, w których będzie miał zastosowanie „czynny żal” to m.in.:
- nieterminowe złożenie deklaracji podatkowej,
- nierzetelne prowadzenie ksiąg handlowych,
- wadliwe wystawianie faktur
- nie zapłacenie podatku
- stosowanie zaniżonej stawki VAT lub zwolnienia z VAT
- niewykazywanie przychodu
- wyłudzenie pozwolenia celnego.
Czynny żal nie będzie miał zastosowania, jeśli organy udokumentowały już czyn zabroniony bądź są w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego.
Jak złożyć?
Informację należy złożyć w urzędzie skarbowym lub celno-skarbowym, zgodnie z właściwością jako pismo tradycyjnie lub elektronicznie przez ePUAP.
Pismo elektroniczne może zostać złożone za pośrednictwem portalu biznes.gov.pl. Powinno zostać podpisane podpisem kwalifikowanym, osobistym lub profilem zaufanym.
Czynny żal można także złożyć ustnie do protokołu.
Czynny żal – wzór
Nie określono wzoru dla czynnego żalu, należy więc samodzielnie sporządzić pismo, którego elementami powinny być:.
- dane podatnika,
- adresat – naczelnik odpowiedniego urzędu,
- opis popełnionego czynu i jego okoliczności,
- wskazanie osób, które miały związek z popełnionym czynem zabronionym,
- informacja o tym, czy sprawca naprawił swój czyn, a jeżeli tego nie zrobił – to w jaki sposób i w jakim terminie zobowiązuje się do jego naprawienia.
Ewelina Policha
Od 10 lat rozliczam jednoosobowe działalności gospodarcze i spółki prawa handlowego. Posiadam wysokie kwalifikacje w zakresie obsługi kadrowo-płacowej. Uważam, że mam szczęście, że wykonuję zawód, który kocham.
Przeczytaj również
PIT-2: Kto powinien złożyć formularz, kiedy i w jakim celu – praktyczne wyjaśnienie [2026]
Formularz PIT‑2 jest oświadczeniem podatnika, które może pomniejszyć miesięczną zaliczkę na podatek dochodowy. Dzięki niemu pracodawca obniża zaliczkę o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek – w 2026 roku to 300 zł rocznie, co daje realną korzyść w wynagrodzeniu „na rękę”. Mechanizm…
Zasady korzystania z Ulgi na start w ZUS: Przewodnik do redukcji kosztów na starcie biznesu
Ulga na start w ZUS to 6-miesięczne zwolnienie z obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne dla nowych przedsiębiorców, z zachowaniem obowiązku opłacania składki zdrowotnej. Warunki są precyzyjne: działalność po raz pierwszy lub po 60 miesiącach przerwy, brak świadczenia podobnych usług dla…
Ryczałt vs. podatek liniowy – Jak wybrać najlepszą formę opodatkowania i kiedy zmiana ma sens?
Wybór formy opodatkowania to jedna z najważniejszych decyzji, jaką musi podjąć przedsiębiorca. To od niej zależy realne obciążenie podatkowe, wysokość składki zdrowotnej, sposób rozliczania kosztów oraz ogólna rentowność biznesu. Przedsiębiorcy często zastanawiają się, czym dokładnie różni się podatek liniowy a…